Een etentje? Pak eens uit met insecten!

Zelden brengt iets bij veel mensen zo'n sterke reactie teweeg als een 'close encounter' met levende insecten. Sommigen reageren doodsbang of voelen bewondering. Anderen proberen de omvangrijkste groep van dierlijk leven op onze planeet simpelweg te negeren, of maken er hun missie van ze onvermoeibaar dood te meppen. Naar schatting zijn er meer dan 800.000 soorten insecten. Stel dat insecten heel lekker én voedzaam blijken te zijn... zou dat dan misschien een fantastisch alternatief voor vlees kunnen zijn?

In de hele wereld zijn er meer dan 1400 insectensoorten die door mensen worden gegeten, soms uit noodzaak maar vaak ook als delicatesse. De meeste eetbare insecten komen uit vier grote groepen: 1. kevers; 2. mieren, bijen en wespen, 3. sprinkhanen en krekels, 4. vlinders en motten. De meeste insecten bevatten evenveel proteïnen als vlees of vis, meer nog als ze worden gedroogd. Sommige insecten die vooral in een larvaal stadium worden gegeten zijn bovendien rijk aan vetten, vitaminen en mineralen. Een goed voorbeeld zijn de rupsen die in de bossen van Centraal-Afrika worden gegeten. Honderd gram gedroogde rups bevat 53 gram proteïnen, 15 procent vet en 17 procent koolhydraten. De energiewaarde bedraagt ongeveer 430 kilocalorieën per honderd gram. Afhankelijk van de soorten zijn de rupsen rijk aan kalium, calcium, magnesium, zink, fosfor en ijzer en bevatten ze talrijke vitaminen. Honderd gram insecten volstaan vaak om te voldoen aan de dagelijkse behoefte aan de respectievelijke mineralen en vitaminen. in Afrika worden minstens 527 soorten insecten gegeten in 36 verschillende landen. In Azië staan insecten op het menu in 29 landen, op het Amerikaanse continent in 23 landen. Enkel In de eetcultuur van Europa en Noord-Amerika geldt het eten van insecten als weerzinwekkend. Veel mensen deinzen terug bij de gedachte aan die wriemelende beestjes, maar de smaak schijnt heel lekker te zijn. Vooral in de huid zit een stof die insecten een unieke smaak geeft, die nog het meest doet denken aan noten of paddenstoelen.

Insecten brengen toch ziektes over?

Natuurlijk zijn ze niet allemaal eetbaar. Zo blijf je beter weg van vliegen en maden die ziektes overdragen op de mens. De larven van krekels, zoals de meelworm en de buffaloworm, zijn vatbaar voor amper drie bacteriën. De huid van moriowormen stoot zelfs bacteriën af. Insecten zijn dus allesbehalve onhygiënisch. Ook kakkerlakken en vlinders met naakte rupsen zijn eetbaar. Het is hier lang verboden geweest om insecten te eten, maar de overheid liet het oogluikend toe. Antwerpenaar Peter De Batist kreeg intussen van het Federaal Voedselagentschap de toelating om insecten te verkopen voor menselijke consumptie en doet dat ook bij hem thuis. Insecten zijn een blauwdruk van wat wij zouden moeten eten", zegt hij. Om insecten te promoten verzorgt Peter De Batist mobiele snackbars met zes soorten insecten. Die haalt hij in dierenspeciaalzaak Fantasia in Borgerhout.

Eetbare insecten per groep

Rupsen: In de noordelijke provincie van Zambia worden rupsen(Saturniidae) verzameld op bomen die vóór het regenseizoen weer blad krijgen. Van de meeste rupsen wordt de darminhoud eruit geknepen. Ze worden kort gekookt en vervolgens 1-2 dagen in de zon gedroogd. Je kunt ze braden met uien en tomaten en samen met een puree van maïs cassave eten. De zijderups Bombyx mori wordt inZuid Korea gegeten en wordt als blikvoer naar de Verenigde Staten geëxporteerd. In Thailand worden de cocons gekookt en de naakte pop wordt er uitgehaald en verwerkt in chili pasta voor gebruik in stews en andere gerechten.

Sprinkhanen: Er komen sprinkhanen in grotezwermen voor in Afrika, zoals de woestijnsprinkhaan, de treksprinkhaan, de rode en de bruine sprinkhaan. Allen worden gegeten en kunnen gedroogd maanden worden bewaard. In zuidelijk Afrika wordt een zekere sabelsprinkhaan als speciale delicatesse beschouwd. Gedurende hun vlucht in november, verzamelt men deze insecten rondom lantaarnpalen in de steden.

Keverlarven: Palmsnuitkevers worden overal inde tropen gegeten. Volwassen larven zijn ongeveer 10 cm lang en wegen meer dan 6 gram. Omgevallen palmen fungeren als broedplaats en kunnen honderden larven herbergen. De larven worden zonder olie gebakken met uien, peper en zout. Buprestidae zijn grote kevers van ongeveer 3-5 cm, waarvan de larven en poppen in Thailand zonder olie worden gefrituurd of gebakken en vanuit bananenbladeren gegeten.

Bijen en wespen: In Japan worden ingebliktebijenpoppen in sojasaus onder de naam "Baby Bee" verkocht. Bijenlarven en honing worden dikwijls samen gegeten.

Wantsen: Thailand exporteert grote waterwantsennaar de Aziatische gemeenschap in de V.S. Die worden gevangen met behulp van lampen. De Thai eten deze op verschillende manieren: gemarineerd in vissaus, geroosterd over het vuur, gestoomd, of gemalen verwerkt in Chili saus. In Mexico verkopen ze eieren van verschillende soorten waterwantsen: Mexicaanse kaviaar.

Termieten: Termieten komen zeer algemeenin de tropen voor. Het eten van deze sociale insecten wordt als een delicatesse beschouwd. Het voedzame achterlijf kan ongeveer 10 cm groot worden en wordt in Oeganda en Zambia vooral aan ondervoede kinderen gegeven.

Mieren: In Mexico worden de onvolwassenstadia van een miersoort gebakken met uien en knoflook en in een taco gestopt. Als zodanig kun je ze in restaurants kopen. In Columbia eet je in de filmpauze in plaats van popcorn lekker geroosterde parasolmieren met je lief.

Muggen: Watermuggen van de familie Chaoboridae komen, afhankelijk van de maanstand, in dikke wolken uit de meren in Oost Afrika naar de oevers. Daar worden ze door de lokale bevolking gevangen in manden, die in de wolken muggen worden gezwaaid. De vliegen worden gestampt en gedroogd in de zon en als cake gegeten.

Tot slot

Uit onderzoek van de universiteit Gent is gebleken dat het eten van insecten helpt tegen hoge bloeddruk. Ze bevatten een eiwit, dat hetzelfde effect heeft tegen deze kwaal als medicijnen, maar dan zonder de bijwerkingen. Eet smakelijk!

Voor de liefhebbers of nieuwsgierigen is er restaurant Het Genot in Den Bosch (NL) dat al sinds 1990 insecten serveert, als delicatesse uit de Zuid- Amerikaanse keuken. Adres: Achter het Stadhuis 16a - 0031 (0)73 6131117.

Antwerpenaar Peter De Batist bracht recent een receptenboek uit van gerechten met insecten: 'De mens is een insecteneter'. Info: www.peterdebatist.be, www.insecteneten.nl. De meeste info & produkten vindt u waarschijnlijk hier.

Insecten zijn opportunisten, iets waarvan we allemaal kunnen leren. Het is de meest gediversifieerde levensvorm en er zijn zoveel typen, dat naar schatting een derde tot de helft nog niet eens benoemd is. Insecten weten zich voortreffelijk te handhaven en lijken zelfs een griezelige wijsheid te bezitten. Ze doen veel dezelfde dingen als mensen, maar met grotere efficiëntie; ze verbouwen onder meer hun eigen gewassen (schimmels), hoeden 'insectenvee' en leven in sterk gestructureerde en complexe sociale organisaties....Het medicijn van insecten is de kunst der metamorfose. Ze kunnen ons in de magie van het leven inwijden.
Uit het boek: Luisteren naar dieren van TedAndrews