Darmbacteriën en antibiotica

Reeds lange tijd weten we dat het gebruik van antibiotica een ravage aanricht onder de natuurlijk aanwezige darmbacteriën. Door het gebruik van antibiotica wordt de ecologie van de darmflora helemaal overhoop gegooid en worden vooral de goede bacteriën zoals de lactobacillen en de bifidobacteriën, die een cruciale rol spelen in het onderlinge samenspel van de darmbacteriën, bijna volledig uitgeroeid, met alle nare gevolgen vandien.

Het verstoren van het natuurlijke evenwicht tussen de verschillende soorten darmbacteriën heeft een duidelijke invloed op de gezondheid van de mens. Het herstel van de normale ecologie van de darmflora kan soms heel lang op zich laten wachten. Men kan zich zelfs afvragen of deze ooit wel volledig wordt hersteld. Door het overvloedig gebruik van antibiotica ontstaat eveneens het gevaar van resistentie aan antibiotica van gevaarlijke stammen.

Het vermoeden bestaat dat het onoordeelkundig gebruik van antibiotica mogelijk verantwoordelijk is voor de toename van allerlei ziekten zoals astma, type I diabetes en chronische darmontstekingen. Ziekten die we in de loop van de laatste decennia enorm hebben zien toenemen. Daarbij komt nog dat de darmflora van de moderne mens, als gevolg van de sterk doorgedreven hygiene, steeds minder verscheiden wordt, wat ook een invloed heeft op de resistentie van de mens tegen de aanwezigheid van mogelijks pathogene kiemen. Kinderen beginnen met een minder verscheiden startkapitaal aan soorten darmbacterien. Bepaalde bacteriën waarvan men vroeger dacht dat ze een minder gunstige invloed hebben op de gezondheid blijken toch een bepaalde rol te spelen voor de gezondheid. Zo heeft de welbekende bacterie: Heliobacter pylori die in staat is bij volwassenen, maagzweren en zelfs kanker te veroorzaken, ook zijn "goede" kanten. We zien dat bij kinderen die minder van deze bacteriën huisvesten er meer kans bestaat op reflux, astma en allergieën.

Het gebruik van antibiotica in de veeteelt is gelukkig verboden in Europa, maar veetelers weten dat het langdurig gebruik van kleine dosissen antibiotica bij dieren resulteert in een toename van het gewicht. Maar ook korte kuren met hoge dosissen antibiotica zouden hetzelfde effect hebben. Als dit effect hetzelfde is bij mensen, zou het gebruik van antibiotica tijdens de kinderjaren een verklaring kunnen geven voor de obesitas-epidemie die we vaststellen bij kinderen. Een brede waaier aan verschillende soorten darmbacteriën biedt ongetwijfeld een bescherming tegen het zich ontwikkelen van pathogene bacteriën in de darm. Het onoordeelkundig gebruik van antibiotica maakt ons dus meer vatbaar voor levensgevaarlijke kiemen en men kan hierbij denken aan de ziekenhuisbacteriën. Antibiotica zijn goede middelen die reeds heel wat mensen van de dood hebben gered, we mogen ze niet zomaar afschrijven.

Wat het gebruik van probiotica betreft zijn er heel wat wetenschappelijke studies gepubliceerd die aantonen dat het gebruik van probiotica voor, tijdens en na het gebruik van antibiotica een weldoende invloed heeft op het beschermen en het herstellen van de ecologie van de darmflora. Ook is duidelijk aangetoond dat het gebruik van Lactobacillus acidophilus tijdens de zwangerschap een invloed heeft op de samenstelling van de vaginale flora van de moeder en bijgevolg op de kolonisatie van de darm van de pasgeborene. Dit beïnvloedt de gezondheid van de baby en van de moeder in gunstige zin.

Martin Blazer (hoogleraar interne geneeskunde en Microbiologie aan de New York University School of Medicine) adviseert:

• Beperk het gebruik van antibiotica nog strenger en in het bijzonderbij jonge kinderen.

• Gezien de moeder de levensnoodzakelijke bron is van de darmf loravan de pasgeborene is het gebruik van antibiotica tijdens de zwangerschap en tijdens de eerste levensmaanden van het kind (zeker bij borstvoeding) af te raden.

• Ga op zoek naar snellediagnose technieken om te bepalen welke bacteriesoort aangepakt moeten worden, zodat men heel gericht één soort bacteriën kan aanvallen, zonder daarom heel de darmf lora in onevenwicht te brengen.

• Het gebruik van probiotica.

Tekst: Dr. Hubert Prinsen