De tuinvijver in het voorjaar

Wie al langer over een tuinvijver beschikt, weet dat het een voortdurende opgave is om over de kwaliteit ervan te waken. Dat geldt voor vijverplanten en de chemische samenstelling van het vijverwater, maar ook voor de vissen die het hele jaar in optimale omstandigheden moeten kunnen rondzwemmen. De lente is de meest geschikte periode om je vijverplanten onder de loep te nemen en de tijdens de wintermaanden aangebrachte schade te herstellen. Als u in het najaar geen net over de vijver gespannen had, kunt u nu de dode bladeren verwijderen met een hark. Ook vijverschaar en-tang zijn nu nuttig. Vervang zwakke en dode planten door nieuwe. Hevig woekerende of te groot wordende planten kunt u delen of vervangen. Rottende wortels, van bijvoorbeeld waterlelies, snijdt u weg en plantkorven of –zakken mogen eventueel worden bijgevuld met vijveraarde.

Niet alles in één keer

Deel of vervang niet alle planten ineens, anders krijgt u dit jaar een erg kale vijver, waardoor het biologische evenwicht in het gedrang komt. Het is daarom beter dat u bij elk voorjaarsonderhoud één of hooguit twee plantengroepen onder handen neemt. Waterlelies: deze moeten om de 3 à 4 jaar gedeeld worden. Zeker als je merkt dat ze kleinere bladeren vormen en minder welig bloeien. Je mag waterlelies delen van zodra er geen nachtvorst meer is. Moerasplanten: een goederichtlijn is dat u moerasplanten om de 2 jaar deelt. Blijken de planten nog in topconditie, dan wacht u wat langer tot ze te groot dreigen te worden of beginnen af te sterven. Net als waterlelies mag u moerasplanten delen in het vroege voorjaar, na de vorstperiode. Drijfplanten: deze planten laat u best zoals ze zijn. Tijdens het hoogseizoen kunt u te sterk uitbreidende drijfplanten nog altijd uitdunnen. Gedurende de wintermaanden zakken ze meestal naar de bodem van de vijver. Zuurstofplanten: te grote bossen zuurstofplanten mag u opdelen of uitdunnen. Maar wacht ermee tot tijdens de zomermaanden.

Waterkwaliteit controleren

Controleer in het voorjaar zeker het zuurstofgehalte. Na de winter kan er zuurstofgebrek optreden omdat micro-organismen zich op het nog aanwezige organische afval storten. Ze produceren hierbij koolstofdioxide en verbruiken veel zuurstof. Omdat de zuurstofplanten zich opnieuw moeten ontwikkelen, kan het nodig zijn dat je dan zelf wat extra zuurstof aan het vijverwater toevoegt met een zuurstofpompje.

Creëer leven in uw watertuin

U kunt het beste vissen kopen bij tuincentra en dierenzaken met grote voorraden en een ruime keus. Verblijven de vissen in vrij kleine bakken dan zijn ze meestal verser. Een gespecialiseerde verkoper zal u vragen naar de soort vijver, wat u met de vissen wilt bereiken en hoeveel u wilt besteden. De vissen moeten er in de bakken gezond uitzien. Elke vis moet levendig uit zijn ogen kijken, de schubben moeten vlak tegen het lichaam liggen en niet beschadigd zijn. De vinnen mogen geen scheuren vertonen of strak tegen het lichaam gehouden worden (stress). U kunt het beste beginnen met kleine vissen omdat deze makkelijker wennen aan de vijver. Tevens kunt u ze dan zien opgroeien. Als norm voor het visbestand dat een gezonde vijver kan bevatten, wordt vaak 1 cm vis per 10 liter water genomen. Geliefde (sier)vissen voor een vijver zijn de Winde, een slanke zilverkleurige voornsoort, de koi karper, die al meer dan 1000 jaar in de Oriënt gekweekt wordt en wel 120 cm lang kan worden en natuurlijk de zeer bekende Goudvis. Om uw vijver aantrekkelijker te maken voor vogels, insecten en kikkers is het belangrijk dat er struiken in de buurt zijn, waarheen bedreigde vogels snel kunnen vluchten. en de waterkant een brede, geleidelijk aflopende waterkant heeft, zodat amfibieën makkelijk in en uit het water kunnen komen. Een paar bij het water neergelegde afgeronde stenen zijn een goede overwinteringplaats voor kikkers en salamanders.

Zuurstofplanten kiezen

Zuurstofplanten zijn essentieel voor een heldere vijver. Deze planten absorberen alle voedingsstoffen in het vijverwater en zetten deze om in bladgroen. Zonder groeiende zuurstofplanten blijven er voedingsstoffen achter in het water. Als dit gebeurt, zullen zweefalgen en draadalgen de kop opsteken, die de achtergebleven voedingsstoffen gaan gebruiken voor hun groei. In een biologisch filter groeien miljarden bacteriën, die de vijver van de noodzakelijke Co2 voorzien. Behalve Co2 hebben zuurstofplanten ook mineralen als calcium en magnesium nodig voor hun groei. Die zijn net als Co2 essentieel voor een goede plantengroei. Het beste is om elke nieuwe vijver van meerdere soorten zuurstofplanten te voorzien. Als het even kan vijf soorten of meer, behorende tot de verschillende plantengeslachten. Zo vermindert u het risico dat de planten het niet goed zullen doen.

Gedoornd hoornblad mag eigenlijk in geen enkele tuinvijver ontbreken, omdat het een makkelijke plant is die het ook goed doet in moeilijke vijvers met veel schaduw. Het is een ondergedoken, wortelloze waterplant die tot 3m lang kan worden, hoewel de stengels vlug breken. Ook Gekroesd Fonteinkruid is een makkelijke, inheemse zuurstofplant die overal in de wereld voorkomt. Hun kleur varieert van doorschijnende groen tot roodbruin. Ze mogen gerust in bewegend water worden geplaatst. De Waterviolier wordt door sommigen eerder als een moerasplant gezien. Dit komt omdat ze in ondiep water groeit, ook boven water bladeren vormt en makkelijk vanuit de vijver verder groeit op het land. Laat ze los onder het wateroppervlak zweven. De fijn gedeelde onderwaterbladeren functioneren dan als goede zuurstofleveranciers, terwijl de bloeiaren met witte of lila bloemen het mooie zicht bepalen.