Bliss

Dit artikel zal niet gaan over het specifieke familieleven van mensen in Mongolië, de bijzondere rituelen van een Afrikaanse stam of de eetgewoontes van Braziliaanse gezinnen. Ook gaat het niet concreet over familieopstellingen, hoewel de inspiratie daar wel vandaan kwam. Dit artikel zal gaan over het begrip "familie", wat abstract lijkt, maar zeer universeel is, omdat we er alleen mee- en door verbonden zijn. Dat mysterieuze web van verbintenissen en bloedbanden, half zichtbaar, half onzichtbaar, van levenden en van onze doden, dat nooit breekt, nooit krimpt, maar zich eindeloos uitbreidt of...herhaalt. Wat is de invloed van "Familie" op ons Zijn? Kies je zelf je familie? Kun je je er aan onttrekken? Zou je dat nog willen als je wist wat het spirituele belang van familiebanden is, afgezien van de materiele, economische, fysieke en emotionele belangen? 

De Dikke van Dale over ' Familie': 1. gezin als bestaande uit bij elkaar wonende leden, huisgezin van een bepaald persoon.  2. Hetgeheel der bloedverwanten van dezelfde naam , geslacht. 3. Onderdeel van een orde,bestaande uit één of meer geslachten. (nat. hist.)

Het gezin (hexagram 37 I Tjing:

De juiste plaats van de vrouw is binnen; de juiste plaats van de man is buiten. Dat man en vrouw elk hun juiste plaats hebben is het grootste concept in de natuur. Onder de leden van het gezin bevinden zich strenge heren: dat zijn de ouders. Als de vader in waarheid een vader is en de zoon zoon, als de oudere broer een oudere broer is en de jongere broer een jongere, de echtgenoot echtgenoot en de echtgenote echtgenote, dan is het huis op de juiste weg. Wanneer men ervoor zorgt dat het huis in orde is, komt de wereld in vaste banen.

Oude geslachten

Het oudste, traceerbare geslacht in Europa is de O'Neill – dynastie in Ierland. Het is de beroemdste tak van de oude koninklijke familie van tara, wiens opgetekende afstammingslijn vanaf 360 n.C. door deskundigen is aanvaard. De O'Neills schonken High Kings aan geheel Ierland van de 5e tot de 13e eeuw en regeerden in Noord-Ierland van 425 tot 1603. Hun achternaam was de eerste die in Ierland is aangenomen en betekent 'de kleinzoon van Neill'. De familie is vier generaties geleden in de adelstand verheven en de huidige Lord O'Neill woont nog altijd in Ierland. 

Wij zijn allen gefascineerd door onze oorsprong - onze 'wortels'. Sommige mensen reizen de halve wereld af om tegen hoge kosten voorouders op te sporen en een stamboom te kunnen samenstellen. Het gezin oefent een krachtige invloed uit op zijn leden. Het verlangt van hen de bloedband te respecteren en in stand te houden, de familietraditie en klasse voort te zetten, alsmede de reputatie te beschermen. Ons voorgeslacht legt een aanzienlijke druk op onze verwachtingen van het leven. Het vermogen van het gezin om iemands lot te beheersen strekt zich uit over generaties; sommigen geloven dat het afstamt van de doden. Voorvaderlijke rituelen zijn in veel culturen belangrijk. Het dagelijks leven binnen het gezin en vele belangrijke gebeurtenissen, uiteenlopend van geboorte tot overlijden, vinden (bij voorkeur) thuis plaats. Het is hier dat de familieleden onderdak en onderhoud ontvangen.

Een Thuishaven

Het eigen huis is mogelijk de belangrijkste plek in ons gehele leven; het is waar we 'thuishoren' en ons veilig voelen. Het is vooral het familieleven en het daarbijbehorende familiegevoel dat vandaag de dag te lijden heeft van de moeilijkheden die de mensheid treffen. In het beste geval leveren families een grote bijdrage aan de gezondheid van de samenleving en haar individuen: de instandhouding van cultuur, normen, ethiek en rijkdom; de verdediging van de zwakken; het verrichten van het grote onbetaalde werk van de wereld. In het slechtste geval verzetten ze zich tegen veranderingen, beperken ze de individuele vrijheid en bevorderen ze vooroordelen die tot conflicten kunnen leiden. Het gezin beschermt en geleidt menselijke waarden en culturele identiteiten, door religieuze overtuigingen en historische tradities van generatie op generatie door te geven. Maar in het bestendigen van het verleden kan het ook gedrag laten voortbestaan dat sommige familieleden schaadt, zoals het onthouden van gelijke rechten aan de vrouw.

Gezinnen veranderen

De oude, tastbare vijanden van het gezin – armoede, oorlog en ziekte – worden niet teruggedrongen. Integendeel zelfs. En in een snel veranderende wereld van industrialisering, moeten gezinnen ook veranderen. De moderne cultuur met haar verlangen naar individualisme, grotendeels westers van oorsprong, verspreidt zich over de wereld en creëert nieuwe, wereldwijde maatschappelijke normendie in de plaats van de oude waarden komen. Nieuwe gezinsvormen komen op – van het eenoudergezin tot partners van hetzelfde geslacht – en er worden nieuwe rechten voor vrouwen, kinderen en ouderen opgeëist. Waar in agrarische economieën (Zoals in de Peruviaanse Andes) gezinsarbeid essentieel is en het gezin een hecht doorkneed team vormt, waarbij het werk volgens leeftijd en geslacht wordt toegekend, zo speelt in industriële economieën het gezin niet langer een directe rol bij de economische produktiviteit. 'Grootfamilies" raken verstrooid en het kleine kerngezin is onafhankelijk. Het gezin is nu eerder belangrijk door zijn kernfunctie als consumptie- dan als produktie-eenheid. Dit gaat nog steeds over het tastbare deel van familiebanden. Er is echter ook een niet-zichtbare zijde aan familiebanden, die misschien nog wel veel belangrijker is, omdat zij niet gebonden is aan tijd en ruimte.Een familie is niet alleen met een bloedband maar ook via het familiegeweten of de familieziel met elkaar verbonden. Zelfs wanneer wij ver uit elkaar leven, niets van elkaar afweten of willen afweten. Het familie- of collectieve geweten is onzichtbaar en is, in tegenstelling tot ons persoonlijk geweten, niet voel- of hoorbaar. Het werkt in het verborgene. We kunnen alleen zijn uit werkingen gadeslaan.

Familieziel

Bert Hellinger, een ex-priester die momenteel bekend staat als de initiator van de bekende 'familieopstellingen' zegt het volgende: "Als je wilt dat liefde gedijt, dan dien je te doen wat zij vraagt en na te laten wat haar schaadt. De liefde volgt de verborgen orde van de Grote Ziel. Tijdens een familieopstelling kom je volgens Hellinger in contact met een wetend veld,waarin de familieziel tot uitdrukking kan komen. In dit veld manifesteert zich een soort collectief bewustzijn, waarmee je zelfs als wildvreemden van elkaar directer verbonden bent dan je ooit zou vermoeden. Dit sluit aan bij de ideeën ven de wetenschapper Rupert Sheldrake, die het heeft over morfogenetische velden. Hellingers werk toont in elk geval aan dat alles bezield is en dat iedereen verbonden is met alle anderen. In de opstellingen wordt het ook echt zichtbaar en voelbaar. In de eerste plaats zijn we onlosmakelijk verbonden met onze ouders en via hen met de familie van de voorouders. Alles wat in deze families onverwerkt was, onderdrukt werd of waar onvoldoende verantwoordelijkheid voor werd genomen, dient zich in de volgende generaties terug aan. De kinderen nemen op wat de ouders en voorouders niet konden bewust maken en verwerken. In een groter kader telt dit ook voor de sociale en religieuze achtergrond van de familie en het volk/ stam waarin de families van de ouders en voorouders leefden. Dit samen creëert in ons een zielsbeeld. Je zou het ook ons karma kunnen noemen. In het begin werd dit veld alleen in familieopstellingen gebruikt, maar enkele jaren geleden begonnen familieopstellers ermee organisaties, bedrijven, afdelingen of teams op te stellen. Ook hier ontstaat een wetend veld en krijgt men informatie via de representanten. Op die manier kunnen verstoringen in bedrijven of teams worden opgespoord en dienen zich oplossingen aan. Wanneer komt het moment dat we via deze methode de verstoringen in een stad, een land en uiteindelijk de wereld kunnen opsporen en uitzuiveren?

 Het familiegeweten

Wij zijn niet alleen kinderen, partners en misschien ouders, maar delen ook een gezamenlijk lot met de andere leden van onze familie. Alles wat een lid van ons familiesysteem doet of overkomt, goed of slecht, raakt ons en alle andere leden van het systeem. Samen met onze familie vormen wij een gemeenschap met een gezamenlijk lot. De systematische orde die het mogelijk maakt dat de liefde in families stroomt, is erg moeilijk precies te beschrijven. Ze is veel flexibeler dan sociale of morele wetten, die zijn uitgevonden door de maatschappij of door individuen en die precies nageleefd behoren te worden. Loyaliteit ten opzichte van het gezin komt op de allereerste plaats. Bewust of onbewust. En dat kan verregaande gevolgen hebben.

De organisatie van families

De liefde kan dus gedijen in relaties, wanneer iedereen erbij hoort, wanneer er evenwicht is tussen geven en nemen en wanneer er een goede orde in stand gehouden wordt. Dat geldt ook voor families, maar daar zijn nog vijf thema's die bepalend zijn voor het gedijen van de liefde in families: 1. het recht om lid te zijn van de familie in ere houden, 2. het systeem compleet houden, 3. de rangorde naar de tijd bewaken, 4. de rangorde van verschillende systemen respecteren en 5. de beperkingen van de tijd respecteren. Leden van een familie ervaren zichzelf als heel en compleet, wanneer iedereen die tot de familiekring behoort in ere gehouden wordt en een gerespecteerde plaats heeft in ieders hart. Wanneer een familielid erin slaagt om een uitgeloten lid weer in zijn of haar hart te sluiten, is het verschil onmiddellijk voelbaar. De innerlijke beelden van de familie en van het zelf worden completer en de persoon in kwestie voelt zich meer heel.

De rangorde beschermen

De vanzelfsprekende en natuurlijke wetten van het bestaan en de tijd zijn ook van toepassing op familiesystemen. Ons bestaan wordt gekenmerkt door de tijd; vroegere gebeurtenissen vinden eerder plaats dan latere. De tijd verleent ons bestaan orde en structuur. In relatiesystemen betekent dit, dat wie het eerst een systeem binnenkomt een zekere voorranf heeft op diegenen die later komen. Ouders komen een systeem eerder binnen dan kinderen, de eerstgeborende komt voor de tweede, etc. de tijd stelt een natuurlijke rangorde in binnen het systeem die gerespecteerd dient te worden.

Tekst: Liselot Salando 

Foto's

• 
• 
•