Volkskrant 14 januari 2012: De Huilbabypoli...Een reactie van Janita Venema

De toenemende aantallen huilbaby's komt door onze jachtigheid zegt Spanjerberg van de huilbabypoli. Janita Venema betoogt dat huilbaby's de wanhoop en frustratie laten zien van alle belangrijke dingen waar wij – in onszelf - aan voorbij jagen en dat het stilstaan en je verbinden met je huilbaby uitkomst biedt.

Met een mengeling van hevige gevoelens heb ik het artikel over huilbaby's in 'Volkskrant-magazine' van 14 januari 2012 gelezen. Geweldig dat er belangstelling is voor de gestage toename van huilbaby's. Fantastisch dat er iets wordt ondernomen om de vicieuze cirkel waarin ouders en baby belanden te doorbreken ....

En tegelijkertijd ben ik zó triest dat me bijna de moed vergaat om te reageren. Alsof twee werelden zó ver uiteen liggen dat ik me de moeite kan besparen om te reageren. Zullen we elkaar verstaan? Toch schrijf ik, voor de baby's en ouders in kwestie en ook omdat ik geloof dat ieder mens diep in zijn hart herkent wat ik vertel. Mijn verhaal gaat over de achterliggende oorzaak van het huilen van een baby en wat we er zelf aan kunnen doen.

Open en puur

Je komt als baby ter wereld, open en puur. Alles gaat ongefilterd naar binnen en komt er - na verwerking - ook puur, ongefilterd en 'rauw' weer uit. Dat geldt voor de voeding die als ontlasting naar buiten gaat, dat geldt ook voor al het andere dat bij de baby als levens-voeding naar binnen komt: stress van ouders, of we nog leven naar de (onbewuste) verwachting waarmee wij ooit ter wereld kwamen, hoe ver we daar mogelijk vandaan zijn geraakt, hoe wij als mensheid en wereld er aan toe zijn vandaag de dag.

In hun open- en puurheid voelen baby's dit. Als daar een overwegend 'ja, dit is goed' over bespeurd wordt in de baby, dan kan het in zijn systeem 'verteerd' worden, eigen gemaakt worden. Als er een 'overtuigend nee' bij gevoeld wordt dan ontstaat reflux (teruggeven van voeding), krampen, diarree. Het gehele spijsverteringsstelsel raakt overstuur. Er komt te veel naar binnen, verkeerde dingen, dingen die zwaar op de maag liggen of zelfs volkomen onverteerbaar zijn voor dit hoopvolle mensje, groots in puurheid, aan het begin van zijn leven. Reden genoeg om je pijn er uit te krijsen, dit zijn de kinderen die hun kracht nog voelen, de felle kinderen die in het artikel worden genoemd. Er zijn ook veel kinderen die het opgeven en stil worden, zich terugtrekken om enerzijds de pijn te verzachten en tevens iets van hun puurheid te kunnen bewaren.

Ik geef het je terug

Veiligheid, verzorging en liefde, dat zijn de drie essentiële dingen die een baby nodig heeft. En daar kan het nodige aan mankeren. Natuurlijk niet doelbewust. Ouders doen hun uiterste best voor hun kinderen en houden heel veel van hen. Dat ze desondanks vaak niet geven wat nodig is, is omdat ze daar zelf manco's in hebben ervaren toen ze zo klein, afhankelijk en puur waren. Die beelden worden meegenomen het volwassen bestaan in en bepalen hoe ze hun baby tegemoet treden. De baby op zijn beurt 'zegt' met zijn lichaamstaal en klachten: Stop. Dit gaat er bij mij niet in! Dit is te pijnlijk, ik verkramp en ik geef die hele lading levens-voeding die ik niet kan verteren aan je terug.

Dat huilen en spugen van je kind is niet het probleem, sterker nog: het is de oplossing! Dit is het kado van je kind aan jou. Het is alsof een 'zieke' appel 'vertelt' wat er met de appelboom aan de hand is, zodat het bekend wordt en er actie ondernomen kan worden.

Een warm welkom

Onze kinderen laren zien waar wij onze hoop verloren hebben, waar we met minder of iets anders genoegen hebben genomen, dan hoop en puurheid. De wachtkamers van de therapeuten en psychologen zitten vol mensen die hun jeugd aan het verwerken zijn. Daar leren ze hun geschonden leven te 'handelen', te 'managen, maar er is geen 'polikliniek' die hun verkoren hoop herstelt. Die hen opnieuw in verbinding brengt met de puurheid waarmee ze geboren werden, met de basisbehoefte dat er liefde is voor al wat we zijn. Dat dan de dromen en verwachtingen die wij voor het leven hebben en het specifieke pad dat we hier op deze aarde willen lopen tot ontwikkeling komt en ons levensvreugde schenkt. Daar zijn we ver van af, als individuen en als samenleving, eigenlijk op de gehele wereld. Wíj zijn overspannen en ontregeld, gestressed, jachtig, niet alleen met betrekking tot ons werk, maar vooral tot het meest wezenlijke in ons leven. Daar gaan we met de waan van de dag en de vaart der volkeren aan voorbij. Henning Köhler, pedagoog en auteur van het boek "Moeilijke kinderen bestaan niet' zegt: De wereld heeft zich meer en meer veranderd tot een plek waar de aankomst van een kind niet meer gewenst is. Het is eigenlijk triest dat we het verdriet dat onze baby's laten zien over de jachtige levens die we leiden, hen wordt afgeleerd in een poli zodat zij ook die levenslust in henzelf wegstoppen. Waarom concentreren we ons niet op onszelf en onze jachtigheid. Jagen we nog na wat belangrijk is in ons leven of jachten voorbij alles? Het mooie is: we kunnen het vanaf vandaag anders doen, ieder op zijn eigen plaats en manier.

En dan zullen onze baby's overwegend blij zijn, dan zullen ze onze 'voeding' verwelkomen. Ze zullen die niet teruggeven, maar opnemen. Dan hoeven ze niet geïsoleerd van hun ouders in een polikliniek opgenomen worden.

De wens van je baby

Wat willen baby's dan dat je doet? Ze willen vooral samen met je zijn. Dat je er bent, beschikbaar wanneer dat nodig is en ook gewoon omdat het fijn is om samen te zijn. Dat je tijd maakt, jezelf 'inbakert', d.w.z. je wereld kleiner maakt, opdat je dan oprechte rust in jezelf zult vinden. Aandacht en tijd hebben voor je pure kindje, zowel degene van vlees en bloed, alsook die binnen in jou ligt te wachten. Aandacht voor het terechte verdriet en de boosheid die zij hebben, aandacht voor de angst en onveiligheid die zij ervaren als hun puurheid in twijfel wordt getrokken of zelfs wordt aangetast, onderdrukt, als probleem wordt gezien. Je baby heeft liever doorgeefkleertjes en een tweedehands bedje dan ouders die zich suf werken voor de perfecte outfit en dito babykamer. Voel maar wat jij graag had gewild toen jij klein was. Je baby heeft liever de borst - die zowel verzorging als veiligheid en liefde is - dan een fles van een vreemde op het kinderdagverblijf die nog vijf kinderen te doen heeft.

Het samen zijn dat baby’s heel graag willen, vraagt om zuiver te zijn naar jezelf. Begrijp wat zonder woorden gezegd wordt, voel mee met je baby. Als je baby vaak/veel huilt, weet dan dat er in jou ook een kindje huilt. Voel dat het klopt en voel ook tot in welke diepte is dit waar voor jou. Het is misschien niet alleen de hormonale babyblues, het is een diep verdriet van de hulpeloze, afhankelijke maar ook pure baby die jij was.
Stem je af, voel ook jouw verdriet, boosheid en/of angst, als een rauwe pure waarheid, net zoals je kind die voelt. Laat gerust het babytje dat jij ooit was meehuilen met je echte baby, ze voelen het toch wel, of jij het laat zien of niet. Huil samen. Vraag je vervolgens af wat zo’n klein mensje met zijn verdriet nodig heeft en bied dat aan als liefdevolle ouder aan je echte kind én het kind dat in jou leeft.

Zo geef je liefde, veiligheid en verzorging, zo verbind je je. En zo komen huilbaby’s ‘als vanzelf’ van hun gehuil af, we zien dat keer op keer. Logisch, want jij verbindt je, jij bent eerlijk en geeft wat nodig is. Zo klopt het voor je baby en kan je kind rustig opnemen wat tot hem komt, dingen verteren, groeien en hoop hóuden. Je kind zal op een dag met zijn/haar unieke verwachtingen voor het leven de wereld instappen en daar mooie dingen doen. Díe dingen waarvoor hij of zij geboren werd. Net als jij. Dat voedt je en voor deze voeding is het altijd tijd ... niet pas als ‘het voedingsschema’ het aangeeft. Voel nauwkeurig en weet wat je al die tijd al wist. Die tijd is nu.

* Artikel NRC van 06-03-2007: ‘Stress van ouders bezorgd kind vaker koorts’
* Artikel Parool van 15-06-2008: ‘Baby huilt bij ma met stress’

Over de methode en Janita Venema

Methode: Het Fluisterkind, binnenkort: PresentChild® Methode

Wat het is?
PresentChild is een hulpverleningsmethode binnen gezinnen, waarbij kinderen worden geholpen door hun ouders te helpen, zoals het ook logisch is om een appelboom te helpen wanneer er iets met de appels aan de hand is. Het probleem van het kind is een signaal.

Wanneer is een bezoek aan de kindertolk raadzaam?
Bij gedragsproblemen, leer-of ontwikkelingsstoornissen of klachten van kinderen, maar ook wanneer de verstandhouding tussen de ouders en kind(eren) of de kinderen onderling moeizaam is.

Toepassing van de methode:
De ouders vertellen over het gedrag, de ontwikkeling, het spel en/of de klachten van hun kind. De kindertolk® noteert en vertaalt dit verhaal (woordelijk en methodisch) naar het leven van de ouders. Bij deze vertaalslag komt nauwkeurig en in essentie naar voren wat er op dit moment in het leven van de ouders vraagt om inzicht, erkenning of een volgende stap. Vaak gaat het om een - voor ouders - onbewust aspect uit hun leven. Het vertaalde verhaal raakt de ouders in hun hart als een nauwkeurige waarheid van hun eigen kind. Die waarheid kan confronterend zijn, maar maakt ook zachtheid en mededogen wakker. De liefde die ouders voor hun kinderen hebben, motiveert hen van binnen uit om in actie te wíllen komen.

Resultaat:
De methode brengt ouders verder op weg in hun eigen leven als mens én maakt ze hierdoor ook effectievere opvoeders: liefdevol en krachtig. Ouders ervaren (het probleem van) hun kind als een kans, hun blik verandert. De stappen die ouders in hun eigen leven ondernemen komen zowel henzelf ten goede komen en werken ook direct positief door op het welzijn en de gezondheid van de kinderen. Vaak zelfs zonder dat de kinderen behandeld hoeven worden.

Een initiatief van:
De methode PresentChild® is een initiatief van Janita Venema en het trainingsbureau Zienderogen Beter te Leeuwarden.

Feiten:
De methode is ontwikkeld vanaf 1994 binnen het eigen gezin van Janita, daarna is zij op een steeds bredere schaal ouders gaan helpen met de methode, eerst in consulten, daarna in oudercursussen. Vanaf 2005 heeft zij haar krachten gebundeld met Astrid Klompstra van de Sinne. Vanuit deze samenwerking is o.a. de Training tot Kindertolk® ontstaan, waarbij hulpverleners (met HBO-niveau) worden opgeleid tot kindertolk®. Tevens is de methodiek verder verfijnd en uitgekristalliseerd tot haar huidige vorm. De training wordt gegeven in Baarn, Heerenveen en Antwerpen. Inmiddels zijn er zo’n 100 kindertolken in Nederland. Astrid en Janita zijn beide docent aan de training.

In 2010 ontwikkelde Janita in samenspraak met een aantal kindertolken tevens modules voor het onderwijzend personeel onder de naam: ‘Samen leren, samen leven’, methode ‘PresentChild®’ in het onderwijs.

Vooronderzoek op weg naar wetenschappelijk onderzoek:
In 2010-2011 vond een gestructureerde evaluatie onder de kindertolken en hun cliënten plaats (door twee studenten van de Hogeschool van Utrecht) als opmaat naar een wetenschappelijk onderzoek. Op dit moment worden de resultaten van de behandelingen systematisch online bijgehouden door de kindertolken. De kindertolken en ouders zijn zeer positief over de methode. De belangrijkste conclusies staan op: http://www.zienderogenbeter.nl/?pag_id=19904&site_id=149

Boek:
Het Fluisterkind – Janita Venema, ISBN: 978-90-202-0297-7, 3e druk in 3 jaar. De vertaling van het boek in het Engels wordt op dit moment gemaakt.

Voorbeelden:
1: Ongelukkig, niet speels, verkouden
De zoon van Janita is vier, wanneer hij al een jaar lang chronisch verkouden is en een serieus oud mannetje in een kinderlijf. Hij kan niet goed spelen met andere kinderen, maar ook zichzelf niet goed vermaken. Hij lijkt ongelukkig en claimt zijn moeder continu. Janita onderneemt vele dingen, maar niets helpt werkelijk. Op een dag schrijft ze het verhaal over haar zoon op met het idee dat dit op een dag behulpzaam zal zijn voor een hulpverlener. Wanneer ze het verhaal terugleest, ziet ze in dat het allemaal over haarzelf gaat. Er was een langdurige kou (chronisch verkouden) in haar geslopen, zij was ouwelijk, alleen gericht op volwassen dingen, niet meer speels in haar leven, werken, met andere mensen. Ze slaagde er niet in zichzelf te ver-maken (in de zin van veranderen). Ze was zelf ongelukkig, zonder dit werkelijk te beseffen. Wat goed dat haar zoon haar bleef claimen! Nadat Janita besloot om zelf warmer, aandachtiger en speelser te worden, was er een totale omslag in het gedrag van haar zoon, hij gedroeg zich weer als een kind, wou spelen en ook zijn chronische verkoudheid verdween binnen enkele dagen zonder enige verdere behandeling om voorgoed weg te blijven!

2: Koorts en nare dromen
Een meisje van vijf heeft telkens weerkerende koortspieken die medisch niet verklaarbaar zijn door een ontsteking. Ze zit wel vaak vol (neus), vertelt moeder. En ze heeft ook last van nare dromen over heksen en spoken. Ik moet dan komen om ze weg te jagen. Wanneer moeder gevraagd wordt of zij ‘vol zit’, dan vertelt ze dat haar leven enorm vol zit met allerlei activiteiten waarmee ze eigenlijk probeert om een betere moeder te zijn. “Het rare” zegt ze, “is dat ik er altijd zo koortsachtig mee bezig ben” (!). Het is moeders spookbeeld dat ze geen goede moeder is, dít mag ze wegjagen. Haar dochter wil zeggen: je bent al goed, wees gewoon bij mij. Moeder is geraakt en schrapt onmiddellijk in haar agenda. Zonder enige verdere behandeling verdwijnen de koortsen zonder terug te keren.

3: Interrumperen van gesprekken
"Het probleem", zegt moeder over haar zoon van 12: "is dat hij niet in contact lijkt te zijn. Dan zijn wij aan tafel aan het praten over een onderwerp en dan ineens uit het niets komt hij met een verhaal dat totaal niet aansluit bij waar wij het over hebben." Als voorbeeld vertelt ze: "Onlangs nog, zei hij ineens plompverloren: 'He mam, weet je nog wel die man, daar en daar, in zo'n gele auto die vertrok naar ... ?' Bij het terugkoppelen van de vertaling hebben we het over een verhaal dat moeder nooit meer vertelt. Bij het vertalen van het voorbeeld valt het kwartje: "Dat gaat over mijn vader! Toen ik een heel klein meisje was kreeg hij tbc. Het enige beeld dat ik van hem heb is dat hij in de auto stapte en vertrok. Hij is daar overleden." Na die tijd ben ik stil geworden, lief, mijn verdriet deed er niet toe. Mijn moeder had al zoveel aan haar hoofd. Ik deelde niet meer wat er in mij omging." Simone was diep ontroerd door de informatie die haar zoon haar gaf, het gaf haar ingang naar een verdriet en ingehoudenheid dat haar onbewust nog in de weg zat. Nu zij zich hierover uit, houdt zoonlief op om in de gesprekken in te breken.

4: Pdd-nos
Ruben heeft PDD-nos (gedrag uit het autistische spectrum), tics, is snel moe en overprikkeld, zijn concentratie is laag. Rubens moeder werkt in het onderwijs en heeft alle trucs waarbij Ruben baat zou kunnen hebben geprobeerd. Daarmee werd de situatie beheersbaar. Na ‘Het Fluisterkind®’ zegt moeder: ik beantwoordde uitstekend aan verwachtingen, maar een wederzijds diep contact, ook met mezelf, ontbrak (autisme is een probleem met de wederkerigheid van het contact). Ik was een plichtsgetrouwe robot, doods en heel moe. Nadat ze daar verandering in aanbracht, is het met Ruben vele malen beter gegaan dan iemand ooit had verwacht. Hij is nu een sterke leerling, kan geconcentreerd werken, slaapt weer goed, de tics zijn grotendeels verdwenen, zijn motoriek is sterk verbeterd. De IQ test viel 35 punten hoger uit en Ruben blijft zich ontwikkelen. Speciaal onderwijs is niet langer noodzakelijk.

Contactgegevens: Janita Venema en het trainingsbureau Zienderogen Beter
Website: www.kindertolk.nl Mail: info@zienderogenbeter.nl
Telefoon: +31 (0)58-2668191